Niniejszy tom pism Urszuli Czartoryskiej jest poświęcony historii fotografii jako odrębnej sztuki, która kształtuje swoje oblicze przez niemal dwa stulecia. Świadomość tego, że fotografia przynależy do grona sztuk obrazowych, była zarzewiem najostrzejszych dyskusji wśród teoretyków i praktyków tej dyscypliny. Prestiżem cieszyła się tendencja, która wiązała fotografię z emocjonalnym malarstwem pejzażowym (impresjonistycznym) albo uszlachetnionym stylizacją "rembrandtowską" malarstwem portretowym. Zupełnie inne, węższe środowiska wiązały estetykę fotografii z radykalnym malarstwem racjonalistycznej abstrakcji albo repertuarem motywów surrealistycznego wizjonerstwa. Te m.in. problemy polskiej kultury artystycznej, a głównie sztuk wizualnych z przełomu wieków, porusza Czartoryska w niniejszym tomie.
Książka przynosi pogłębiony obraz stanu fotografii oraz refleksji nad nią w okresie burzliwych transformacji artystycznych i kulturowych. Znalazły się tutaj studia poświęcone historii fotografii polskiej lat 1918-1939, jedna z pierwszych analiz fotografii Witkacego oraz teksty o wybranych zagadnieniach artystycznych okresu powojennego. Tom zawiera również omówienie kilkunastu wybitnych fotografików )m.in. Man Raya, Stefana Themersona, Zofii Rydet, J. Starskiego, J. Sudka, R. Cieślewicza) i rozdział poświęcony przełomowym wystawom w historii fotografii("Pictorial Photography" w Buffalo w 1910 roku, wystawa grupy Magum w Polsce, "Ikonosfera" Zbigniewa Dłubaka, "Sztuka jako fotografia" w Grazu, Budapeszcie i Amsterdamie)
Od redakcji
Spis treści:
PRZYCZYNKI DO HISTORII FOTOGRAFII W POLSCE
150 lat fotografii (1939-1989): lata 1918-1939.
Widzialne - Niewidzialne. O polskiej awangardzie międzywojennej.
Laboratorium "psychologii nieeuklidesowej", czyli o fotografiach Witkacego.
"Potrzeba widzeń" Stefana Themersona.
"Ikonosfera" Zbigniewa Dłubaka.
Bardzo ważna wystawa.
Czego fotografowie poszukują?
Identyfikacja zakwestionowana: o grupie Zero 61.
Magnum przeszło przez Polskę.
Roman Cieślewicz.
Walerian Borowczyk, czyli kino fotograficzne.
Zofia Rydet " Zapis socjologiczny".
PRZYCZYNKI DO HISTORII FOTOGRAFII ZA GRANICĄ
Wokół wystawy "Pictorial photography" w Buffalo 1910.
Man Ray i dadaistyczna zabawa z fotografią.
Moholy-Nagy i fotografia w Bauhausie.
Rodczenko - fotografia i ideologia.
J Styrsky.
"Zaczarowany" ogród Jozefa Sudka.
"Kronika" Andy'ego Warhola.
Sceptycyzm optymistyczny Alaina Jaqueta.
Obraz fotograficzny - od "Piekła" do "Powiększenia" Antonioniego.
Próby zintegrowania fotografii z plastyką.
Latynoskie kontrowersje.
Tina Modotti
Urszula Czartoryska (1934-1998) ukończyła historię na sztuki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Jeszcze na studiach podjęła pracę publicystyczną i recenzyjną, interesując się głównie sztuką współczesną, teorią sztuki i fotografią. Tuż po studiach podjęła pracę w redakcji czasopisma "Fotografia" w Warszawie. W latach 1967-77 publikowała teksty krytyczne i naukowe i organizowała wystawy. W latach 1970-96 wykładała historię fotografii i historię sztuki XX wieku. Od 1973 do 1989 pracowała jako członek redakcji kwartalnika "Fotografia". Od roku 1977 aż do śmierci była Kierownikiem Działu Fotografii i Technik Wizualnych Muzeum Sztuki w Łodzi.